Ιστορία & περιβάλλον

ΓΑΡΔΙΚΙ: ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΤΕΡΟ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟΤΕΡΟ ΧΩΡΙΟ ΤΗΣ ΜΟΥΡΓΚΑΝΑΣ

Το ΓΑΡΔΙΚΙ βρίσκεται στο βορειοανατολικό μέρος του Νομού Θεσπρωτίας μεταξύ των βουνών Βελούνας και Βελίκας και ανάμεσα στους δύο ποταμούς Λαγκάβιτσα και Τουρίτσα.

Το χωριό μας μπορείς να το επισκεφθείς ακολουθώντας το δρόμο Γιάννενα-Βροσίνα-Κεφαλοχώρι- Γαρδίκι (50 χλμ.) ή από Ηγουμενίτσα-Φιλιάτες-Κεραμίτσα - Γαρδίκι (45 χλμ.). Το ταξίδι στο Γαρδίκι από όποια διαδρομή και αν πας σε συναρπάζει και σε μαγεύει οποιαδήποτε εποχή.
Χωριό γραφικό, χτισμένο επάνω στο οροπέδιο της Ράχης, σε υψόμετρο 400 μ., είναι πολύ διάσπαρτο με πολλούς μαχαλάδες (Γαρδίκι, Κατσάτικα, Λαππάτικα, Θανάτικα και Λέκουφα).
Παλαιότερα συμπεριελάμβανε και τους μαχαλάδες των Καραπαναίων και Μαιδωναίων, αλλά στις 12-2-1935 προσαρτήθηκαν στα Βορτόπια επειδή το σχολόπαιδα δεν μπορούσαν να περάσουν τον ποταμό Τουρίτσα τον χειμώνα για να πάνε στο σχολείο.

Το όνομα ΓΑΡΔΙΚΙ έχει δύο εκδοχές. Σύμφωνα με την πρώτη προέρχεται από την Σλαβική λέξη GRAD που σημαίνει «μικρή πόλις». Σύμφωνα με τη δεύτερη εκδοχή η λέξη Γαρδίκι προέρχεται από την λέξη GUARD που σημαίνει οχυρωμένος. Πράγματι το χωριό ήταν χτισμένο μέσα στο κάστρο, άρα και καλά οχυρωμένο.

Από τις επιστημονικές έρευνες που έγιναν, αναφέρεται ως μικρό οχυρωμένο πολισμάτιον από τους Ελληνιστικούς χρόνους κατά την ΙΑ Αρχαιολογική Περιφέρεια Ηπείρου. Στο ίδιο συμπέρασμα μας οδηγεί και ο μεγάλος Γάλλος ιστορικός ΠΟΥΚΕΒΙΛ, ο οποίος στην περιοδεία του στην περιοχή στις αρχές του 18ου αιώνα αναφέρει ότι το Γαρδίκι είναι πολύ αρχαιότερον των υπολοίπων χωριών της περιοχής.
Στο ίδιο συμπέρασμα μας οδηγεί και ο νεότερος ιστορικός Βασίλης Κραψίτης που στον τόμο του ΘΕΣΠΡΩΤΙΚΑ αναφέρει ότι τα χωριά της Μουργκάνας ιδρύθηκαν
μετά το διωγμό των Ελλήνων χριστιανών από τα εύπορα χωριά της δυτικής πλευράς του νομού από τους Αλβανοτσάμηδες και τους εξισλαμισθέντες ¨Έλληνες, την περίοδο 1650-1700. Σ' αυτά τα χωριά δεν περιλαμβάνεται το Γαρδίκι, το οποίο προϋπήρχε.

Άλλη ζωντανή μαρτυρία και πολύ πρόσφατη είναι αυτή των Ιταλών κατακτητών το 1940. Μόλις έφτασαν στο Γαρδίκι και άνοιξαν τους χάρτες τους ανάφεραν επί λέξει.
ΓΑΡΔΙΚΙ - ΜΠΡΑΝΙΑ. Αυτά τα δύο μόνο χωριά ήταν χαραγμένα στους χάρτες τους.

Τέλος θέλω να αναφέρω ότι σε προσωπική συνομιλία του γράφοντος με τον Φιλανδό Διδάκτορα της αρχαιολογίας Mr. Bjorn Forsen, μου αναφέρθηκε ότι ο πρόσφατα ανακαλυφθείς αρχαίος τάφος στο διπλανό χωριό Κεφαλοχώρι, το πιθανότερο να ήταν τάφος ενός εκ των μελών της Βασιλικής οικογένειας του Κάστρου γιατί συνηθιζόταν στους Ελληνιστικούς χρόνους οι ανώτεροι Αξιωματούχοι του Παλατιού να θάβονται στο σημείο του σκοτωμού τους.
Ίδια ακριβώς ευρήματα βρέθηκαν και στον κάμπο της Παραμυθιάς ενώ το Κάστρο βρίσκετε στη Βέλιανη.


Γαρδίκι: Ιστορία & Περιβάλλον (1 από 8)